Herabet Çerez Kullanımı ve Tercih Yönetimi Politikası
Bu çerez politikası, internet sayfasında kullanılan çerezler ve benzer teknolojilerin hangi amaçlarla devreye girebileceğini, kullanıcı tercihlerinin nasıl yönetileceğini ve verilerin nasıl korunacağını açıklar. Çerezlerin türü, süresi, sağlayıcısı ve işlevi teknik kullanımına göre değerlendirilmelidir. Kullanıcı, zorunlu olmayan teknolojiler için sunulan tercih seçeneklerini kullanabilir.
Kapsam ve temel ilkeler
Bu açıklama, klasik tarayıcı çerezlerinin yanı sıra aynı veya benzer amaçla çalışan yerel depolama ve izleme teknolojilerini de işlevleri bakımından değerlendirir. Gerçek listede bulunmayan bir çerez türü kullanılıyor gibi sunulmaz; teknik envanterin güncel tutulması temel gerekliliktir.
Çerezlerin ne olduğu
Çerezler, internet sayfası ziyaret edildiğinde tarayıcıya veya kullanılan cihaza kaydedilebilen küçük metin dosyaları ya da benzer teknolojilerdir. Bunlar oturumun sürdürülmesi, güvenlik tercihlerinin hatırlanması veya kullanıcının seçtiği dilin korunması gibi teknik işlevleri yerine getirebilir. Benzer amaçlarla yerel depolama, piksel, etiket veya yazılım geliştirme araçları da kullanılabilir; bu teknolojiler yalnızca adları farklı olduğu için kişisel veri mevzuatının dışında kalmaz. Bir teknoloji kişiyi tanımlanabilir hâle getiriyor veya kişisel veri işlenmesine yol açıyorsa, ilgili hukuki şartlar dikkate alınmalıdır.
Çerez kategorileri
Çerezler genellikle zorunlu, tercih, istatistik/performans ve pazarlama/reklam kategorileri altında değerlendirilir. Zorunlu çerezler, talep edilen temel işlevin veya güvenli iletişimin sağlanması için gerekli olabilir. Tercih çerezleri dil ya da görünüm seçimini hatırlayabilir. Analitik çerezler ziyaret ve hata örüntülerini ölçmeye yardımcı olabilir. Reklam çerezleri ise farklı sayfalardaki davranışları ilişkilendirerek hedefli tanıtım amacı taşıyabilir. Bu kategoriler her internet sitesinde aynı anda bulunmak zorunda değildir; gerçek teknik envanterde yer almayan bir çerez türü kullanılıyor gibi gösterilmemelidir.
Oturum ve kalıcı çerezler
Oturum çerezleri genellikle tarayıcı oturumu sona erdiğinde silinir ve sayfalar arasında geçiş sırasında gerekli teknik sürekliliği sağlayabilir. Kalıcı çerezler ise belirli bir sona erme zamanına veya silinene kadar cihazda kalabilir. Süre, çerezin adı ve amacına göre değişir; tek bir genel süre tüm çerezlere uygulanamaz. Saklama süresi, gerçek teknik envanterde ve çerez tercih panelinde açıkça gösterilmelidir. Kullanıcı, tarayıcı ayarlarından mevcut çerezleri görüntüleyebilir ve silebilir; ancak bazı zorunlu çerezlerin kapatılması sayfanın temel işlevlerini etkileyebilir.
Birinci taraf ve üçüncü taraf çerezleri
Birinci taraf çerezleri, ziyaret edilen alan adı tarafından yerleştirilen çerezlerdir. Üçüncü taraf çerezleri ise sayfaya gömülü bir hizmet veya dış sağlayıcı tarafından yerleştirilebilir. Üçüncü taraf teknolojiler, analiz, video, harita, güvenlik veya reklam işlevleriyle bağlantılı olabilir. Bir dış sağlayıcının çerez yerleştirmesi, ilgili sağlayıcıyla veri paylaşımını ve gerektiğinde yurt dışına aktarımı gündeme getirebilir. Site sahibi ve sağlayıcıların bilgilendirme ve hukuki şartları yerine getirme sorumlulukları, kullanılan teknoloji ve rollerine göre değerlendirilmelidir. Üçüncü taraf çerezleri zorunlu etiketiyle otomatik olarak sınıflandırılmamalıdır.
Çerezlerle işlenebilecek bilgiler
Çerezler veya benzer teknolojiler aracılığıyla çevrim içi tanımlayıcı, tarayıcı tercihi, oturum bilgisi, sayfa etkileşimi, yaklaşık cihaz veya bağlantı bilgisi ve kullanım istatistikleri işlenebilir. Bu veriler tek başına veya başka verilerle birleştirildiğinde belirlenebilir bir kişiye bağlanabiliyorsa kişisel veri niteliği taşıyabilir. Çerezlerden elde edilen bilgilerin hangi amaçla işlendiği açık olmalı; güvenlik için gerekli kayıtlar reklam profili oluşturmak için sınırsızca kullanılmamalıdır. Kimlik doğrulaması veya ödeme verisi gibi hassas işlemler çerezlerin genel işlevi olarak varsayılmamalı; her veri akışı ayrıca incelenmelidir.
Açık rıza ve tercih yönetimi
Zorunlu olmayan çerezlerle kişisel veri işlenmesi için gereken hukuki şart, kullanım amacına göre belirlenmelidir. Açık rıza gerekiyorsa rıza önceden, belirli bir konuya ilişkin, bilgilendirmeye dayalı ve özgür iradeyle alınmalıdır. Kullanıcının yalnızca siteyi ziyaret etmesi, tüm çerezlere onay verdiği anlamına gelmez. KVKK Kurulu kararlarında, gerekli olmayan çerezler için aktif tercih ve kategori bazında seçim imkânı vurgulanmış; kabul, reddetme ve tercihleri yönetme seçeneklerinin dengeli sunulması iyi uygulama olarak gösterilmiştir. Onay vermemek, temel hizmetin gereksiz biçimde engellenmesine yol açmamalıdır.
Çerez tercihinin sonradan değiştirilmesi
Kullanıcı, ilk seçiminden sonra çerez tercihlerini yeniden değerlendirebilmelidir. Tercih paneli ulaşılabilir olmalı ve kabul edilen kategorilerin kapatılması için karmaşık bir yol izlenmesini gerektirmemelidir. Rızanın geri alınması, gelecekte ilgili çerezlerin kullanımını durdurmalıdır; daha önce hukuka uygun şekilde gerçekleşmiş işlemlerin geçmişe dönük otomatik olarak silinmesi anlamına gelmez. Tarayıcıdan çerezleri temizlemek de tercih kaydını sıfırlayabilir; böyle bir durumda kullanıcıdan yeniden seçim istenebilir. Tercih kayıtları, hangi kategorinin ne zaman seçildiğini gösterecek ölçüde tutulmalı ve gereksiz kişisel veri içermemelidir.
Zorunlu çerezlerin sınırı
Zorunlu olarak sınıflandırılan bir çerez, yalnızca gerçekten gerekli olan işlevle sınırlı kalmalıdır. Kullanıcı oturumunun güvenli biçimde sürdürülmesi, isteklerin kötüye kullanımını önleme veya tercih panelinde seçilen ayarı hatırlama gibi amaçlar bu kapsama girebilir. Ancak bir çerezin hizmet sağlayıcı tarafından ‘essential’ olarak adlandırılması tek başına yeterli değildir; işlevin teknik ve hukuki gerekliliği değerlendirilmelidir. Reklam ölçümü, kullanıcı davranışını profilleme veya çapraz site takibi, yalnızca teknik olarak yararlı görüldüğü için zorunlu kategoriye taşınmamalıdır. Kategorilendirme gerçek kullanım amacına dayanmalıdır.
Analitik ölçüm ve istatistik
Analitik araçlar, ziyaret edilen sayfaların sayısını, yüklenme hatalarını veya genel kullanım eğilimlerini anlamaya yardımcı olabilir. Bu tür ölçümler hizmet kalitesini geliştirme amacı taşısa da kişisel veri işlenip işlenmediği ve hangi hukuki sebebin uygulandığı ayrıca değerlendirilmelidir. Mümkün olduğunda toplulaştırılmış veya anonimleştirilmiş ölçüm tercih edilmeli; tekil kullanıcı profili çıkarmak için gereksiz ayrıntı toplanmamalıdır. Analitik çerezlerin zorunlu olduğu varsayılmamalı, gerekli açık rıza koşulları sağlanmadan devreye girmemelidir. Sağlayıcıya veri aktarımı söz konusuysa bu durum aydınlatmada açıklanmalıdır.
Reklam ve hedefleme teknolojileri
Reklam teknolojileri, bir kullanıcının farklı internet sayfalarındaki davranışlarını ilişkilendirebilir veya ilgi alanı profili oluşturabilir. Bu işlemler, temel sayfanın yüklenmesi için genellikle zorunlu değildir ve özel dikkat gerektirir. Kullanıcı, reklam çerezlerini reddettiğinde sayfanın temel işlevlerinin çalışmaya devam etmesi beklenir. Rıza alınması gerekiyorsa amaç, sağlayıcı ve veri aktarımı konusunda açık bilgilendirme yapılmalıdır. Tek bir genel kabul seçeneğiyle çok sayıda farklı amaç için belirsiz izin alınması, özgür irade ve belirli konu şartlarını zedeleyebilir.
Çerez envanterinin tutarlılığı
Çerez politikası, tercih paneli ve teknik tarama sonuçları birbiriyle uyumlu olmalıdır. Her çerez için teknik ad, sağlayıcı, amaç, süre, birinci veya üçüncü taraf niteliği ve ilgili veri aktarımı gibi bilgiler doğru biçimde kaydedilmelidir. Bir güncelleme yeni çerez ekliyorsa ilgili metin ve tercih ekranı da güncellenmelidir. Kullanılmayan sağlayıcıyı listede tutmak veya aktif bir çerezi açıklamamak kullanıcının kararını yanıltabilir. Çerez envanteri düzenli aralıklarla ve önemli site güncellemelerinden sonra yeniden kontrol edilmelidir.
Çerezler ile güvenlik günlüklerinin ayrımı
Güvenlik günlükleri, her zaman tarayıcı çerezi değildir. Sunucu kayıtları veya güvenlik duvarı kayıtları bağlantı zamanı, istek türü, hata kodu ve IP adresi gibi bilgiler içerebilir. Bunların işlenmesi de kişisel veri koruma kurallarına tabi olabilir; ancak çerez tercih panelindeki her ayar bu kayıtları otomatik olarak kapatmaz. Kullanıcıya çerezlerin kapsamı ile sunucu tarafında tutulan kayıtların kapsamı ayrı ayrı anlatılmalıdır. Güvenlik gerekçesi, gereksiz veya sınırsız izleme için genel bir izin olarak kullanılmamalıdır.
Dış bağlantılar ve çerez tercihlerinin yeniden değerlendirilmesi
Herabet markasıyla bağlantılı olduğunu söyleyen üçüncü taraf bileşenlerin teknik gerekliliği ayrıca incelenmelidir. Kullanıcı deneyimini geliştirdiği iddia edilen her teknoloji zorunlu çerez değildir. Analiz, reklam veya çapraz site takibi yapan araçlar ayrı kategoride gösterilmeli; açık rıza gereken hallerde önceden etkinleştirilmemelidir.
Tarayıcı ve cihaz ayarları
Kullanıcı, tarayıcı ayarları üzerinden kayıtlı çerezleri görüntüleyebilir, silebilir veya belirli kategorileri engelleyebilir. Bu işlemler bazı tercihlerin sıfırlanmasına ve oturumun sona ermesine neden olabilir. Tarayıcıyı ve cihaz yazılımını güncel tutmak, bilinmeyen eklentileri kaldırmak ve ortak cihazlarda kişisel oturumları kapatmak dijital gizliliği destekler.
Yerel depolama ve benzer teknolojiler
Çerezlere ek olarak bazı internet sayfaları, tarayıcının yerel depolama alanı, oturum depolama, piksel etiketleri veya benzer tanımlayıcılar kullanabilir. Bu teknolojiler tercihleri hatırlamak, sayfanın çalışmasını sağlamak, performansı ölçmek veya içeriklerin görüntülenmesini desteklemek için kullanılabilir. Teknik adları farklı olsa da kişisel veri işlenmesine yol açıyorlarsa amaç, kapsam, saklama süresi ve hukuki şart bakımından değerlendirilmelidir. Kullanıcı, yalnızca teknolojiye verilen ada bakarak onun zorunlu veya zararsız olduğu sonucuna varmamalıdır. Kullanım amacı ve gerçek işlev esas alınmalı; gereksiz tanımlayıcılar etkinleştirilmemelidir.
Çerez tercihlerinin uygulanma biçimi
Çerez tercihleri, kullanıcının seçimini yansıtacak şekilde teknik olarak uygulanmalıdır. Kullanıcı zorunlu olmayan kategorileri reddettiğinde, bu kategorilere ait teknolojiler tercih sonrasında çalıştırılmamalıdır. Seçim kaydı, kullanıcının hangi kategorileri kabul ettiğini anlamaya yetecek kadar tutulmalı; gereksiz tanımlayıcı bilgiler içermemelidir. Sayfa yeniden yüklendiğinde veya yeni bir oturum başladığında tercihlerin nasıl hatırlanacağı açık olmalıdır. Kullanıcı paneli yeniden açarak kararını değiştirebilmeli ve ret seçeneğine kabul seçeneği kadar kolay ulaşabilmelidir. Yeni bir teknoloji eklendiğinde kategori ve amaç açıklaması gözden geçirilmeli, teknik tarama ile politika metni birbiriyle uyumlu tutulmalıdır. Bu düzen, kullanıcının seçimini anlamlı ve etkili hâle getirir.
Ret ve kabul seçeneklerinin dengeli sunulması
Kullanıcı, tercih panelinde zorunlu olmayan çerezleri reddetme seçeneğine kolayca ulaşabilmelidir. Ret işlemi, kabul işleminden daha fazla adım gerektirmemeli ve yanıltıcı tasarım öğeleriyle zorlaştırılmamalıdır. Tercih ekranındaki açıklamalar kısa, anlaşılır ve kategorilere ayrılmış olmalıdır. Kullanıcı kararını değiştirdiğinde yeni seçim gecikmeden uygulanmalı ve ilgili kayıtlar güncellenmelidir.
Sık Sorulan Sorular
Tüm çerezleri kabul etmek zorunda mıyım?
Hayır. Zorunlu olmayan kategoriler için gereken hukuki tercih sunulmalı; kabul, ret ve tercihleri yönetme seçenekleri anlaşılır biçimde sağlanmalıdır.
Çerez tercihlerimi daha sonra değiştirebilir miyim?
Evet. Tercihlerin yeniden açılıp değiştirilebilmesi gerekir. Tarayıcı ayarlarından da kayıtlı çerezleri silebilir veya sınırlayabilirsiniz.
Çerezler kişisel veri sayılır mı?
Bir çerez veya benzer tanımlayıcı belirlenebilir bir kişiyle ilişkilendirilebiliyorsa kişisel veri işlenmesine yol açabilir ve KVKK kapsamına girebilir.
Üçüncü taraf çerezleri neden önemlidir?
Bunlar dış sağlayıcıların bilgi almasına ve bazı durumlarda yurt dışına veri aktarımına neden olabilir. Sağlayıcı, amaç ve süre şeffaf biçimde açıklanmalıdır.
Son değerlendirme
Çerez uygulamalarının güvenilir olması için kullanıcıya doğru bilgi verilmeli, zorunlu olmayan teknolojiler gerekli hukuki şartlar sağlanmadan çalıştırılmamalı ve tercihler kolayca değiştirilebilmelidir. Teknik envanter ile politika metni düzenli biçimde karşılaştırılmalıdır.
Çerezleri temizleme ve oturum etkisi
Tarayıcıdaki çerezleri temizlemek, cihazda saklanan belirli kayıtları kaldırabilir; ancak sunucu tarafında daha önce tutulmuş logları otomatik silmez. Kullanıcı çerezleri sildiğinde bazı tercihler kaybolabilir ve oturum sona erebilir. Bu teknik sonuç, çerezleri kabul etmeye zorlama amacıyla kullanılmamalıdır. Kişisel verilerin silinmesi talebi, KVKK kapsamındaki veri sorumlusuna ayrıca iletilebilir ve kanuni saklama koşullarıyla birlikte değerlendirilir. Kullanıcı, tarayıcı yardımı ile veri sorumlusuna yapılan başvurunun farklı işlemler olduğunu bilmelidir.
Çerez envanteri için asgari açıklama standardı
Şeffaf bir çerez envanteri, yalnızca çerez kategorisini değil, tek tek kullanılan teknolojiyi tanımlayabilmelidir. Teknik ad, sağlayıcı, amaç, birinci veya üçüncü taraf niteliği ve saklama süresi gibi unsurlar kullanıcı kararını etkiler. Çerezlerin hangi ülkeye veri gönderdiği veya sağlayıcının başka ülkede bulunup bulunmadığı da gerektiğinde açıklanmalıdır. Genel ifadeler, kullanıcının gerçek veri akışını anlamasını engellememelidir. Envanter, otomatik tarama ile insan incelemesinin birlikte kullanılmasıyla güncel tutulabilir.
Çerez rızası ile diğer izinlerin ayrılması
Çerez tercihi, e-posta pazarlaması veya başka ticari ileti izinleriyle aynı şey değildir. Kullanıcı bir çerez kategorisini kabul ettiğinde, bu durum otomatik olarak kampanya mesajı alma veya başka veri işleme amaçlarına onay verdiği anlamına gelmez. Her izin kendi konusu, kapsamı ve hukuki şartı içinde değerlendirilmelidir. Birden fazla amaç için tek kutucuk kullanmak kişinin neyi kabul ettiğini belirsizleştirebilir. Tercih ekranı basit ve ayrıştırılmış olmalı, zorunlu olmayan seçeneklerin reddi temel hizmete erişimi gereksiz yere engellememelidir.
Çerez açıklamalarının güncel tutulması
Herabet adını kullanan sayfalardaki çerez açıklamaları, teknik değişikliklerden sonra yeniden kontrol edilmelidir. Yeni bir analiz aracı, video bileşeni veya güvenlik hizmeti eklendiğinde tarayıcıda oluşan kayıtlar incelenmeli; gereksiz teknolojiler kaldırılmalıdır. Çerez paneli ile politika aynı kategorileri ve amaçları açıklamalıdır. Kullanıcının tercihini değiştirebilmesi kolay olmalı, ret seçeneği kabul seçeneğinden daha zor bulunur hâle getirilmemelidir. Bu kontrol, bilgilendirmenin güncelliğini korur.